Zrzeknięcie się spadku – kiedy i jak to zrobić?

3 min czytania
Zrzeknięcie się spadku - kiedy i jak to zrobić?

Spadek nie zawsze jest czymś pożądanym. Można odziedziczyć aktywa, ale też długi. Zrzeczenia się dziedziczenia można dokonać jeszcze za życia spadkodawcy, natomiast po jego śmierci majątek przechodzi na spadkobierców. Dochodzi do tzw. otwarcia spadku, wraz z którym prawa i obowiązki zmarłego przechodzą na spadkobierców ustawowych oraz testamentowych. Należy wtedy się zastanowić, czy przyjąć spadek, czy może korzystniej będzie ten spadek odrzucić.

Kiedy można zrzec się spadku?

Zrzekanie się spadku jest w dzisiejszych czasach powszechną praktyką. Zgodnie z prawem umowa o zrzeczenie się dziedziczenia musi zostać zawarta u notariusza jeszcze za życia potencjalnego spadkodawcy. Natomiast skutki takiej umowy będą obowiązywać dopiero po jego śmierci. Jest również druga możliwość: można odrzucić spadek w określonym terminie po śmierci spadkodawcy. Oświadczenie o rezygnacji ze spadku składa się przed notariuszem lub przed Sądem. Można je złożyć przed Sądem ustnie lub na piśmie.

Prawo do zrzeczenia się spadku posiada zarówno spadkobierca ustawowy, jak i testamentowy. Osoba posiadająca pełną zdolność do czynności prawnych takie oświadczenie składa samodzielnie, natomiast w przypadku osób niepełnoletnich, oświadczenie składają przedstawiciele ustawowi, czyli na przykład rodzice. Należy pamiętać, że małoletnie dziecko potrzebuje zgody sądu rodzinnego, aby rodzic mógł odrzucić w jego imieniu spadek.

Ile mamy czasu po śmierci bliskiej osoby, aby zrzec się spadku?

Jeśli przyjmiemy spadek wprost, dziedziczymy po zmarłym wszystko, czyli aktywa oraz długi, za które następne odpowiadamy całym swoim majątkiem osobistym. Możliwość odrzucenia spadku jest ograniczona czasowo. Po przekroczeniu terminu dokonanie tej czynności staje się niemożliwe. Od momentu śmierci jest 6 miesięcy na złożenie odpowiedniego oświadczenia, w którym decydujemy o przyjęciu lub odrzuceniu spadku. Jeśli w terminie 6 miesięcy spadkobierca nie zadeklaruje swojego stanowiska w oświadczeniu, z mocy prawa całość spadku zostaje odziedziczona z tzw. dobrodziejstwem inwentarza.

Czy można zrzec się spadku po jego przyjęciu?

Złożenie oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku nie może zostać wycofane. Dochodzi do definitywnego nabycia praw i obowiązków. Można próbować złożyć oświadczenie o uchyleniu skutków prawnych nieterminowego odrzucenia spadku. Procedura ta jest skomplikowana, należy bowiem dowieźć, że przyjęcie spadku nastąpiło po wpływem błędu lub groźby.

Jakie są skutki odrzucenia spadku?

Czasami jedynym sposobem na uniknięcie dziedziczenia długów jest odrzucenie spadku. W takim przypadku spadkobierca jest traktowany tak, jakby nie dożył śmierci spadkodawcy. W następnej kolejności do dziedziczenia powołani zostają jego zstępni, czyli dzieci. Nie można natomiast odrzucić spadku na korzyść innej osoby. Odrzucenie schedy zmienia tytuł powołania do spadku. W sytuacji, gdy został on odrzucony przez spadkobiercę testamentowego, do dziedziczenia przystępują spadkobiercy ustawowi. Zmienią się również udziały poszczególnych osób. Udział spadkobiercy, który odrzucił spadek zostanie podzielony pomiędzy pozostałych spadkobierców.